Sylvana Simons I: “Witte mensen voelen zich door mij bedreigd”

Sylvana Simons draait zeker drie jaar mee in de politiek. Ze zit in de Amsterdamse gemeenteraad en wil in 2021 dolgraag de Tweede Kamer in. Voor deze vrouw is er geen weg meer terug. Deze winter vertelde ze aan Bernie Magazine #9 wat haar beweegt om dit te doen.

Op het moment dat ik Sylvana Simons spreek, waait het en vallen de blaadjes van de bomen. Het is weer Sinterklaastijd en voor de politica is dat ieder jaar een bijzondere gebeurtenis, vertelt ze. We besluiten het er even over te hebben.

Een Surinaamse vriend van me loopt ieder jaar in de Sinterklaastijd met een knoop in zijn maag. Kunt u zich daar iets bij voorstellen?
“Jazeker, maar laat ik eerst iets anders zeggen. Net als de meeste Nederlanders heb ik goede herinneringen aan deze periode, want elk kind vindt het leuk om overgenomen te worden door die magische tijd waarin uit het niets een goedheiligman verschijnt die riant is met cadeautjes. Als kind zat ik er net zo in. Wel kon ik duiden dat ik het hele jaar door nooit iemand zag die op mijn vader leek, maar dat er een keer per jaar een donkere figuur [Zwarte Piet, red.] voorbij kwam die op hem leek.”

Hoe zit dat dan met die knoop in uw maag?
“Voordat ik de politiek in ging werd ik ieder jaar te pas en te onpas geconfronteerd met ongemakkelijke situaties. Het zijn momenten waarop kleine kinderen naar je staren. Het lipje begint dan te trillen omdat ze niet weten of ze blij moeten zijn of moeten huilen. Situaties waarin ouders zeggen: sorry, ik kan er niks aan doen.”

Waar zat het ongemak voor u persoonlijk?
“In de tijd van voor de opkomst van de beweging tegen Zwarte Piet had je het niet over hem. Je onderging het gewoon en je ouders zeiden dat je je moest aanpassen. Het gebeurde ieder jaar en je was aan het aftellen tot 7 december wanneer de ellende weer opgehouden was.”

Is dat ongemak er nog steeds?
“Een vriendin van mij liet haar kroeshaar nooit zien in de Sinterklaastijd, want je moet niet provoceren. Je zou denken dat dit tegenwoordig wel zou kunnen. Toch heb ik laatst iets anders meegemaakt. Ik zat in tv-show De Wereld Draait Door, uitgedost met make-up, oorbellen en mijn natuurlijke afro-haar. Na afloop kreeg ik via social media allerlei nare verwensingen naar mijn kop, want je moet niet provoceren door er zo bij te gaan zitten. Het is toch wonderlijk dat de zwarte man of vrouw het verwijt krijgt: jij lijkt op Zwarte Piet én jij provoceert.”

Hoe kijkt u tegen de Zwarte Piet-discussie anno 2019 aan?
“Het is goed dat we deze discussie hebben, maar het is wel een verhitte discussie waarin wederkerigheid en gelijkwaardigheid ver te zoeken zijn. Het debat maakt een verschil, want bijna geregeld verschijnt er een nieuwsbericht waaruit blijkt dat een gemeente omgaat naar de roetveegpiet. We zitten nu in een fase waarbij Zwarte Piet binnen gemeenten en bedrijven al vergaan is, maar waarin een deel van de burgers zich daartegen verzet. Rechtse partijen voeden die weerstand. Met name de VVD, omdat hun minister-president heeft gezegd dat Zwarte Piet geen zaak is van de politiek. Hij ontloopt zo niet alleen verantwoordelijkheid, maar brengt hij ook schade toe aan de sociale cohesie. Politiek leiderschap is ook moreel leiderschap. Als je geen leiderschap neemt in dit soort kwesties, vererger je de zaak.”

We komen op de politiek. Een jaar terug kwam er een documentaire uit over u als politica met de titel ‘Sylvana, Demon or Diva’. Waarom die titel?
“In de documentaire geef ik aan dat mensen die mij liever niet in het politieke domein willen hebben, afstand willen creëren tussen mij en dé Nederlander. Je kunt zeggen: Sylvana is een diva met een supergroot ego of ze is een heks met een demonisch karakter. Dat zijn twee frames die tegen mij gebruikt worden.”

Heeft u last van die frames?
“Daar heb ik zeker last van. Als ik een diva zou zijn met een jet set-leven, het beeld dat ik in 25 jaar als entertainer heb opgebouwd, dan trekt dat mijn politieke engagement in twijfel. Ook zijn er mensen die mij een duivel vinden, omdat ze vinden dat ik polariseer en zeggen dat mijn ego dus te groot zou zijn. Ik kan u echter zeggen: niets menselijks is mij vreemd.”

In Nederland geldt de regel van ‘de kop en het maaiveld’. Dat weet u toch?
“Dat klopt, maar daar komt nog een extra interessant detail bij: ik ben een vrouw en ik ben zwart. Voor mijn tegenstanders ziet leiderschap er niet zo uit. En ja, ik kom uit de entertainmentwereld en daar hangt een vorm van oppervlakkigheid boven. Voor mijn politieke carrière heb ik me nooit geprofileerd op inhoud, dus ik snap ook wel waar die weerstand vandaan komt. In Nederland zeggen we: schoenmakertje, blijf bij je leest.”

Waarom blijft u dan niet bij uw leest?
“Van die kop en het maaiveld heb ik mij nooit iets aangetrokken. U zou mijn moeder eens moeten spreken. Die kan vertellen hoe vaak ze de handen ten hemel rees, naar boven keek en zei: God, waarom heeft u mij verlaten? Waarom heb ik dit onmogelijke kind gekregen? Ik heb me nooit kunnen conformeren aan de verwachtingen van mijn ouders, mijn leraren, mijn kinderen. In mijn leven heb ik een sterke hang naar groei en daarmee heb ik veel mensen verrast.”

Hoezo?
“Als je een carrière bij de commerciële televisie hebt, dan zit daar een bepaalde verwachting of een gebrek aan verwachting aan vast. Als je daar na de politiek ingaat, zeggen mensen: maar over politieke inhoud heb ik jou nooit gehoord. Ik zeg dan: maar daar hebben jullie mij ook nooit om gevraagd.”

Kunt u zich inleven in anderen?
“Natuurlijk. Ik zal wel moeten. Als zwart mens in een witte samenleving kun je niet anders, want die ander is de norm.”

Maar die ander zegt ook dat u polariseert en mensen tegen elkaar opzet. Als u zich kan inleven, zou u toch niet polariseren?
“Natuurlijk ben ik het er mee oneens dat ik zou polariseren, maar wel kan ik begrijpen dat bevoorrechte, witte mensen zich door mijn optreden bedreigd voelen in hun privilege.”

U vindt uzelf dus niet polariserend?
“Wat ik zeg is misschien niet polariserend, maar ik kan mezelf wel voorstellen dat anderen door mijn woorden gedwongen worden om op een nieuwe manier naar zichzelf te kijken. Dat dat confronterend is, snap ik heel goed. Ik neem een ander voorbeeld. Mensen zeggen soms tegen mij: bij die muziekzender TMF bracht jij met je soul en R&B-programma’s iets nieuws. Ik zeg dan: dat was alleen iets nieuws omdat dat toen voor jou nog geen uitgangspositie was.”

Laatste van Interview

0 0,00