Nepnieuws gaat iedereen aan

We horen steeds meer over nepnieuws. Er is niet een specifieke instantie die daar wat tegen moet doen, dat is een taak van iedereen, zegt Judith Möller, postdoctoraal onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam.  

Door Addie Schulte

Nepnieuws is eigenlijk niet nieuw, zegt onderzoeker Judith Möller. ‘Het verspreiden van onware feiten is van alle tijden, maar er zijn nieuwe manieren om een publiek te bereiken. En er zijn mensen die het professioneel aanpakken. Daarom speelt het meer op. In Nederland komt het nu bijna niet voor. In landen als de VS en in Oost-Europa meer.’

Niet achteroverleunen
Nepnieuws krijgt hier weinig kans omdat het mediasysteem nog goed werkt, stelt Möller. Dat systeem omvat onder andere de publieke omroep en goed opgeleide journalisten, maar ook lezers die bereid zijn voor goede journalistiek te betalen. En omdat het Nederlands een klein taalgebied is, is het niet zo interessant voor mensen die met nepnieuws geld willen verdienen.

‘Het is niet zo dat jongeren automatisch doorhebben wat nepnieuws is’

Dat betekent niet dat we gerust achterover kunnen leunen. ‘Er is een quote van Bill Gates: “We overschatten altijd de veranderingen in de komende twee jaar, en onderschatten de veranderingen in de komende tien jaar. Dus we moeten niet passief blijven.” De verspreiding van nieuws verandert, we zien dat kranten minder lezers hebben. De zaken die goed gaan, kunnen slechter gaan.’

Investeren in goede media
Daarom is het volgens haar van belang nu al op te letten. Op verschillende manieren kan een mogelijke groei van nepnieuws worden tegengegaan. ‘Het belangrijkste is het in stand houden van dat goede mediasysteem, zodat kwaliteitsmedia ook beschikbaar blijven voor mensen die er minder makkelijk voor kunnen betalen. Platforms als Facebook en Google hebben ook een rol. Ze werken aan algoritmes die zorgen dat nepnieuws niet bovenaan komt.’ Ook media-educatie voor jongeren is belangrijk. ‘Het is niet zo dat zij automatisch doorhebben wat nepnieuws is.’  

De overheid moet bij het tegengaan van nepnieuws terughoudend zijn, vindt Möller. ‘Er zijn goede redenen om de overheid zo ver mogelijk van de inhoud van media te houden. Kijk naar Amerika, met een president die grote mediabedrijven “fake news” noemt. Maar de overheid kan wel dingen doen om goede media te ondersteunen. Door goede opleidingen voor journalisten in stand te houden, misschien ook door eisen aan de platforms te stellen. Er zijn veel mogelijkheden die er niet toe leiden dat de overheid nieuws gaat censureren.’

Laatste van Actueel

0 0,00