Jan-Paternotte

Dit zijn de mogelijke opvolgers van Pechtold als fractievoorzitter D66

in Actueel/Politiek by

Na het aftreden van Alexander Pechtold als leider van D66 op het congres van de partij in Den Bosch rijst de vraag wie het van de bekendste democraat moet overnemen. Binnen de fractie gaan verschillende namen rond waaronder die van vice-premier en Minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren en kamerlid en voormalig icoon van de Amsterdamse D66-fractie Jan Paternotte (foto). Ook opperen enkele Kamerleden dat het populaire ex-Kamerlid Boris van der Ham terug zou keren naar Den Haag om het van Pechtold over te nemen.

Referendum

Pechtold’s positie is de laatste maanden onhoudbaar geworden; de politicus wordt gezien als het brein achter de afschaffing van het referendum, eens een van de belangrijkste kroonjuwelen van D66. Daartegen is niet alleen buiten de partij, maar ook onder democraten veel verzet, zo bleek vandaag weer op het congres in de Brabantse hoofdstad. D66 heeft een flinke duikvlucht gemaakt in de peilingen; Maurice de Hond stelde afgelopen zondag nog dat de partij maar de helft van het huidige aantal zetels zou krijgen mochten er nu verkiezingen zijn: de democraten zouden 9 van de 19 zetels moeten inleveren. De ex-fractievoorzitter word medeverantwoordelijk gehouden voor die neergang.

Pechtold’s privéproblemen

Daarbij heeft Pechtold ook over zijn privéleven behoorlijk wat negatieve pers gekregen; politieke tegenstanders en journalisten buitelden begin dit jaar nog over elkaar om de D66’er te veroordelen omdat hij een schenking van een penthouse-appartement aan zee niet aan de Kamervoorzitter had opgegeven. Eind september bracht roddelblad Privé het verhaal dat een voormalig medewerker van de democraten aan het Binnenhof een affaire met Pechtold gehad zou hebben en dat de voorman van D66 haar gedwongen zou hebben om een abortus te plegen. De Haagse politicus zou enorme druk op Anne Lok uitgeoefend hebben om haar over de vermeende relatie te laten zwijgen. Op het partijcongres stelde Pechtold overigens dat de roddels over de affaire géén rol speelden bij de keuze om af te treden.

Politiek testament

Bernie sprak twee maanden terug uitgebreid met de ex-fractievoorzitter. Toen stelde de D66’er nog dat roddels over zijn aftreden ‘een tactief zijn van politieke tegenstanders om zijn positie te schaden’.

Pechtold laat een grote leegte achter bij D66: de politicus was 12 jaar lang aanvoerder van de partij in de Tweede Kamer en het gezicht van de fractie. Na teleurstellende verkiezingen in 2002 en 2003 en falend leiderschap van Boris Dittrich en Louse Wies van der Laan slaagde hij er in om de fractie van splinterpartij tot het centrum van de macht terug te brengen. Pechtold – die vanwege zijn arrogante houding door de politieke pers eerst de bijnaam ‘het Kereltje’ kreeg – groeide in populariteit dankzij zijn voortdurende aanvallen op PVV-leider Geert Wilders en Thierry Baudet van Forum voor Democratie.

Zwaargewicht of nieuw gezicht?

Zeker is dat de nieuwe fractievoorzitter twee kampen binnen D66 moet samenbrengen; er is grote verdeeldheid over de te voeren koers en het referendum. Hierom zou de partij kunnen kiezen voor een zwaargewicht als Ollongren of Van der Ham. Tegelijkertijd is het ook aannemelijk dat de leden van D66 er voor kiezen om een fris ‘nieuw’ gezicht naar voren te schuiven; Paternotte werd binnen de fractiemuren rond de verkiezingen in 2017 als de gedoodverfde kroonprins van Pechtold beschouwd.