Bij leiderschap gaat het over mannen, niet over vrouwen

in Politiek by
Foto: Sebastiaan ter Burg

Hoe straal je als vrouw daadkracht en leiderschap uit zonder als ‘bitch’ weggezet te worden? Hele generaties vrouwelijke politici hebben zich op die vraag stukgebeten. Voormalig minister Jet Bussemaker beklaagde zich er ooit over dat ze omschreven werd als ‘pinnig’. Over mannen wordt iets dergelijks nooit gezegd, stelde ze. Die zijn gewoon de baas.

Als stevig debatterende vrouw word je al snel gezien als kijvend wijf. Omgekeerd: ben je te vriendelijk, dan kom je niet in Het Journaal en denken kiezers dat het je ontbreekt aan daadkracht en leiderschap. Kortom: het is lastig manoeuvreren als vrouw in Den Haag.

Politicoloog Daphne van der Pas (UvA) onderzoekt hoe media vrouwen en mannen in de politiek verschillend benaderen. Journalisten zijn in haar ogen bepalend voor hoe politici gezien worden door kiezers; of een politicus bijvoorbeeld als een goede leider wordt beschouwd.

‘Media besteden bij vrouwelijke politici bovenmatig veel aandacht aan de gezinssituatie of aan de kledingkeuze, blijkt uit onderzoek in verschillende landen,’ legt Van der Pas uit. De schoenen van Theresa May, de cleavage van Angela Merkel: door dat soort triviale informatie te brengen, doen media volgens Van der Pas afbreuk aan het leiderschap van politici. Al is er in haar ogen de laatste tijd wel een kentering gaande: ‘Politici als Trudeau krijgen in zekere zin dezelfde behandeling. En in Nederland ging het ook een tijdje over het kontje van Wouter Bos.’

Verschil
Een duidelijk verschil is dat het bij mannelijke politici in de media veel vaker over leiderschapskwaliteiten gaat, blijkt uit onderzoek dat Van der Pas deed met collega Loes Aaldering. Nederlandse kranten schrijven veel vaker dat een man kundig, daadkrachtig, integer, communicatief vaardig of consistent is. Of juist niet. Van der Pas: ‘Vrouwen worden in krantenartikelen veel minder op leiderschap beoordeeld. Terwijl we weten dat kiezers juist veel belang toekennen aan sterke leiderschapskwaliteiten.’

Hoe het komt dat journalisten anders schrijven over vrouwelijke politici? Van der Pas heeft een aantal vermoedens. ‘Het kan zijn dat journalisten gebiast zijn, vooringenomen. Dat ze leiderschap automatisch associëren met mannen. Het kan ook zo zijn dat vrouwen zich anders presenteren. Dat ga ik de komende jaren onderzoeken.’

Bewust anders
Eén vrouw die zich bewust anders presenteert is Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren. In het tv-programma Buitenhof zei ze eerder dit jaar dat ze past voor de ‘macho-achtige manier van debatteren’ in Den Haag. Dan maar gezien worden als wat softer. Sympathiek maar onverstandig, denkt Van der Pas. ‘Kiezers vinden sterk leiderschap belangrijk. Maar het zet ons wel aan het denken: misschien moeten we wel toe naar een nieuw idee van leiderschap.’

Laatste van Politiek

0 0,00
Go to Top