‘Ik legde mijn oor te luister bij Wilders’

in Boek/Vrij by
Foto: Guido van Nispen

Elke editie verhaalt een BN’er over zijn of haar favoriete leesmateriaal. Filosofe en literatuurwetenschapper Simon(e) van Saarloos over Listening to Images van Tina Campt.

Door Kemal Rijken

‘Mijn favoriete en meest inspirerende boekwerk is Listening to Images van Tina Campt, een poëtisch theorieboek dat toegankelijk is.’ Campt is onder meer professor aan Columbia University in New York. Van Saarloos was een van haar studenten. Ze leerde hoe mensen zich kunnen verzetten om hun rechten op te eisen. Dat is nog actueel. ‘Kijk naar zwarte Amerikanen, die nog steeds moeten vechten voor hun vrije rechten. De beweging Black Lives Matter zegt: “Als zwarte levens er eenmaal werkelijk toe doen, dan zullen alle levens ertoe doen.”’

Het werk van Campt vraagt de lezer om te ‘luisteren naar foto’s’ in plaats van puur naar ze te kijken. Het fotoboek inspireert Van Saarloos enorm. ‘Luisteren naar foto’s is eigenlijk een zintuiglijke benadering. Campt laat zien dat je jezelf altijd op een andere manier kunt verhouden tot een foto. Je hoeft niet alleen maar te kijken, maar je kunt ook andere frequenties uit het beeld halen.’

In het boek zijn foto’s van Jamaicaanse immigranten in Groot-Brittannië te zien. Bij aankomst in dat land, in de jaren zestig, zijn deze beelden gemaakt. Van Saarloos: ‘Als je de pasfoto’s goed bekijkt, dan zie je dat ze bijna allemaal hetzelfde jasje aan hebben. Campt probeert het ongemak van deze mensen achter de foto’s te zien. Zij moesten ook allemaal op een bepaalde manier poseren. Heel uniform. Campt laat zien hoe mensen lijken mee te doen met wat er van hen wordt verwacht, maar hoe je kunt “horen” hoe zij zich verzetten.’

‘Luisteren naar foto’s is eigenlijk een zintuiglijke benadering’

De hoogleraar heeft een zogenoemde ‘multi-sensorische’ manier van omgaan met foto’s. ‘Dat is erg mooi. Je moet alles wat in je opkomt toelaten. Het gaat om het in gedachten naar boven brengen van die dingen die je in eerste instantie niet in deze foto’s zou zien.’

Voor Van Saarloos was het een leerzaam boek. Tijdens het Wilders-proces probeerde ze eveneens op een multi-sensorische, een zeer zintuiglijke manier naar de zaken te kijken. ‘Daar heb ik mijn oor ook te luister gelegd. Aan het einde van het proces ging het over de agenda en planning. Op dat moment ontstond er voor het eerst echt contact tussen de tegenpolen in de rechtszaal. Normaal gesproken waren de advocaten in de vechtstand, maar nu was er voor het eerst normaal contact omdat alle aanwezigen in de zaal hetzelfde belang deelden. Een banaal belang: een tijd inplannen die hun allen uitkwam. Ik luisterde en voelde letterlijk dat mijn hele lichaam “aan” ging. De journalisten hadden allang opgeruimd en waren al bijna weg.

Simon(e) van Saarloos
Filosofe en literatuurwetenschapper Simon(e) van Saarloos (28) schreef de boeken Het monogame drama en De vrouw die. Onlangs publiceerde ze haar nieuwste boek Enz., dat gaat over de rechtszaak tegen PVV-leider Geert Wilders. Ze volgde alle procesdagen in de rechtszaal, reisde naar Israël en verkleedde zichzelf tijdens carnaval in Venlo als Wilders.

Listening to Images
In Listening to Images legt Tina Campt uit hoe mensen ook kunnen ‘luisteren naar foto’s’. Het boek bevat foto’s van Jamaicanen van weleer die allemaal op dezelfde manier gefotografeerd zijn door hun voormalige kolonisators. Met dit fotoboek wil Campt laten zien dat je anders moet leren kijken, luisteren, voelen, wil je verzet kunnen herkennen.

Tina Campt
Listening to Images
152 pagina’s
Duke University Press
$ 22,95

Laatste van Boek

Trammelant in het Avondland

De multiculturele samenleving zorgt nog altijd voor intellectuele hoofdbrekens, verhitte discussies en
0 0,00
Go to Top