De idealist als straatvechter

in Actueel/Media by

Journalistiek is voor hoofdredacteur Eric Smit (1967) van Follow the Money een middel om de wereld te verbeteren. Dat gaat regelmatig met confrontaties gepaard.

Door Addie Schulte, fotografie Marius Hille Ris Lambers

Met onthullingen over de zelfverrijking van toenmalig VVD-voorzitter Henry Keizer zetten hoofdredacteur Eric Smit en journalist Kim van Keken onderzoekssite Follow the Money vorig jaar definitief op de journalistieke kaart voor een breder publiek. Ze volgden het geldspoor van Keizer, die ‘voor een schijntje’ een miljoenenbedrijf overnam. Even later was hij VVD-voorzitter af.

‘Dat verhaal is voor ons van levensbelang geweest,’ zegt Smit in het nieuwe redactiekantoor van FtM in Amsterdam-Noord. Het aantal betalende leden verdrievoudigde, tot 7.500. Dat is genoeg om ‘niet meer met de pet te hoeven rondgaan’ voor subsidie. Maar ook nog wel even verwijderd van het streefgetal van 20.000 leden eind dit jaar.

Controleren van de macht

Maar Smit is nog volop bezig. Met de overname van de kleinere site 925.nl hoopt FtM meer bezoekers te trekken. De site gaat boeken uitgeven en blijft werken aan ‘betere storytelling’. ‘Ik zie vooruitgang. Maar we hebben nog een hoop te doen.’ En er komen nieuwe onthullingen. Smit werkt in internationaal verband aan een verhaal over ‘hardcore financiële fraude’, waarover verder nog geen mededelingen.

Ik beoefen confronterende journalistiek. Die gaat op de man. Noemt rugnummers. Ik ben een straatvechter’

Dat alles met het doel ‘te helpen de wereld in positieve zin te veranderen’. Dat kan hoogdravend klinken, maar een journalist zonder idealen is niet geschikt voor het vak, zegt Smit. ‘Het controleren van de macht hoort bij dit vak. Als dat niet je taakopvatting is, heb je hier niets te zoeken. Als je een misstand in beeld brengt, wil je die ongedaan maken. Als zo’n misstand structureel is, zou zelfs het wetboek moeten worden aangepast.’

Confronterende journalistiek

Alleen maar de werkelijkheid beschrijven is hem te bescheiden. ‘We beschrijven ook dingen die wel goed gaan, dat is constructieve journalistiek. Maar het komt op hetzelfde neer. In essentie is iedere onderzoeksjournalistiek constructief, omdat je beoogt dat misstanden worden rechtgezet.  

En dan fel: ‘Ik beoefen confronterende journalistiek. Die gaat op de man. Noemt rugnummers. Ik ben een straatvechter. Ik ben altijd op zoek naar confrontaties. Is dat idealisme? Je schrijft of je hebt vrienden, wordt gezegd. In mijn geval ligt dat nog wat scherper.’

Het controleren van de macht hoort bij dit vak’

Voorbeeldje: tijdens het radioprogramma Kelder & Co. vroeg Smit aan Europarlementariër Judith Sargentini of ze namens hem de Hongaarse premier Viktor Orbán in het gezicht wilde spugen, vanwege Orbáns aanvallen op de vrije pers. De Hongaarse ambassadeur kwam verhaal halen bij de omroep. ‘Die uitspraak floepte eruit en was een beetje gekscherend. Dat heeft niets met journalistiek of idealisme te maken, maar is een karakterologische eigenschap. Wel een aangename eigenschap in dit vak.’

Ook een andere kant

Een andere kant van Smit was te zien in het Kasboekje van Nederland, een beetje een schools tv-programma over hoe Nederland met geld omgaat. ‘Ik hoef niet alleen het opvliegende, gedreven en assertieve deel van mijn persoon te laten zien. Maar ik heb geen ambities om dat presenteren veel vaker te doen. Het liefst zou ik weer verhalen schrijven. Het idee is dat op de langere termijn iemand anders mijn plek inneemt. Want het nadeel als je ergens cheffie wordt, is dat je zelf geen verhalen kan maken.’

Laatste van Actueel

0 0,00
Go to Top