Quirein-Bolle-Marqt

Goedkoop eten wordt duur betaald

in Actueel/Lobby by

Supermarkteigenaar Quirijn Bolle zegt zijn bedrijf Marqt te zijn begonnen om ‘de wereld te kunnen veranderen. Of in elk geval de manier waarop we over eten denken’. Veel vertrouwen in de politiek heeft de ondernemer niet. Voor zijn ‘groene revolutie’ hoopt hij op omarming van zijn filosofie door de consument.

‘We weten bij god niet meer wat we precies eten. En heel eerlijk gezegd: het interesseert de meesten van ons ook niet.’ Aan het woord is Quirijn Bolle, de drijvende kracht achter de duurzame supermarktketen Marqt, een serie winkels met mooie producten tegen veelal hoge prijzen. De enthousiaste ondernemer wil de kwaliteit van ons eten verbeteren en daarmee ook de werkomstandigheden van ambachtelijke boeren en het leven van dieren. ‘Tot op heden domineert de voedingsmiddelenindustrie de markt. Voor de machtige bedrijfsbonzen telt allang niet meer hoe eten wordt gemaakt, maar vooral hoeveel het oplevert. De wereld op zijn kop,’ aldus Bolle.
Prijst de ondernemer zich met zo’n filosofie niet uit de markt? Nee, zegt Bolle: ‘Vers eten moet lokaal worden geproduceerd, dat is niet op te schalen. Uiteindelijk wordt goedkoop eten duur betaald.’

Perverse prikkels

Bolle werkte na zijn studie in Groningen jaren voor grootgrutter Ahold. Daarvóór was hij onder meer in dienst bij dochter US Food Services in New York. Gemotiveerd door het beroemde boek Fast Food Nation van Erik Schultz, waarin verandering van de voedingsmiddelenindustrie wordt voorgesteld, begon hij twaalf jaar geleden met buurvrouw en compagnon Meike Beeren voor zichzelf. Zijn eerste Marqt opende in Amsterdam. Daarna volgden nog elf andere duurzame supermarkten in de hoofdstad, Haarlem, Rotterdam en Den Haag.
Hoewel Bolle inmiddels een stapje heeft teruggedaan – vorig jaar verruilde hij zijn directeurszetel voor een plek in de raad van bestuur van de groene keten – houdt de ondernemer een beslissende stem in de beslissingen over de koers van het bedrijf.
Deze zomer vertelde Bolle aan NRC Handelsblad dat hij winstuitkeringen in Marqt wilde begrenzen. Niet meer dan 3 cent per verdiende euro mag als resultaat aan aandeelhouders worden overgemaakt. ‘Als we de voedingsindustrie op een gezonde manier willen laten werken voor consumenten en ons milieu in plaats van alleen voor aandeelhouders, zullen we het systeem in de kern moeten veranderen,’ aldus Bolle.

Voedsellobby

Als Bolle het aan het Binnenhof voor het zeggen zou hebben, zou hij supermarkten en bedrijven in zijn sector niet alleen dwingen om winsten te beperken, maar de ondernemer zou ook toezien op een strengere duurzaamheidsregels, meer transparantie en een eerlijke betaling van producenten. ‘Ambachtelijke bedrijven worden uit de markt geprijsd. Boeren worden eveneens gedwongen om belachelijke betalingstermijnen te accepteren. Zo overleven alleen die ondernemers die marges maximaliseren ten koste van hun kwaliteit.’
Hoop dat Den Haag een noodzakelijke verandering in gang zou kunnen zetten, heeft Bolle niet. ‘Besluitvorming aan het Binnenhof, maar ook in Brussel, is veel te traag. De belangen van machtige voedselorganisaties zijn veel te groot.’ De ondernemer gokt liever op de consument zelf. ‘Als normale mensen bereid zijn om kritisch te kijken naar eten en de omstandigheden waarin dat geproduceerd is, dan kunnen we een revolutie veroorzaken – een verbetering van de kwaliteit van ons voedsel, betere werkomstandigheden voor ambachtelijke producenten en gezondere dieren en gewassen.’ Dat kunnen we morgen doen en gaat dus veel sneller dan via het politieke platform’, aldus Bolle.